Razvoj univerzalne vakcine protiv prehlade, gripe, COVID-19 i alergija značajno je napredovao, vjeruju naučnici.

Stručnjaci s Medicinskog fakulteta Univrziteta Stanford u SAD-u razvili su univerzalnu vakcinu koja bi se mogla primjenjivati kao sprej za nos i mogla bi štititi od širokog raspona respiratornih virusa, bakterija i alergena.

Istraživanje, čiji su rezultati objavljeni u Science Daily, provedeno je na miševima i pružilo im je široku zaštitu u plućima tokom nekoliko mjeseci.

Vakcinisani miševi bili su zaštićeni od COVID-19 i drugih koronavirusa, stafilokoka (koji može inficirati kožu i uzrokovati sepsu), bakterije Acinetobacter baumannii (koja može uzrokovati infekcije krvi, mokraćnog sistema i pluća) te grinja iz kućne prašine.

Kad bi se takvi rezultati prenijeli na ljude, ova vakcina mogla bi zamijeniti više godišnjih vakcinacija protiv zimskih respiratornih infekcija.

Također bi potencijalno mogla djelovati protiv novih uzročnika pandemijskih bolesti, kažu autori.

Dr. Bali Pulendran, direktor Instituta za imunitet, transplantaciju i infekciju pri Univerzitetu u Stanfordu i glavni autor istraživanja, rekao je:

- Mislim da imamo univerzalnu vakcinu protiv različitih respiratornih prijetnji. Zamislite da u jesenskim mjesecima dobijete sprej za nos koji vas štiti od svih respiratornih virusa, uključujući COVID-19, gripu, respiratorni sincicijski virus (RSV, najčešći uzročnik bronhitisa) i običnu prehladu, kao i od bakterijske upale pluća i alergena ranog proljeća. To bi promijenilo medicinsku praksu - kazao je.

Istraživači se sada nadaju testirati vakcinu na ljudima.

Dr. Pulendran smatra da bi dvije doze spreja za nos bile dovoljne za pružanje zaštite kod ljudi te procjenjuje da bi, uz dovoljno finansiranja, vakcina mogla biti dostupna u roku od pet do sedam godina.

U istraživanju su naučnici dokazali zaštitu kod miševa te pokazali da korisne T ćelije u plućima, koje djeluju protiv patogena, mogu slati signale urođenim imunološkim ćelijama kako bi ih održale aktivnima.

Dakle, umjesto da pokušava oponašati dio patogena, vakcina oponaša signale koje imunološke ćelije koriste za međusobnu komunikaciju tokom infekcije.

- Istraživanje koje tvrdi da postoji univerzalna respiratorna vakcina zvuči predobro da bi bilo istinito, ali istraživači su možda došli do novog koncepta vakcinacije ako se rezultati na miševima potvrde u budućim istraživanjima na ljudima - kazao je Brendan Wren, profesor mikrobne patogeneze na Londonskoj školi za higijenu i tropsku medicinu, koji nije učestvovao u istraživanju.

- Koncept se temelji na oponašanju signala koje naše imunološke ćelije koriste za zaštitu, umjesto na tradicionalnim vakcinama koja se oslanjaju na komponente pojedinih patogena. Nova vakcina potiče više dijelova imunološkog sistema i čini se da objašnjava široku zaštitu kod miševa. To je pristup koji obećava i mogao bi imati široku primjenu i važne implikacije. Međutim, još je rano jer su dosadašnja istraživanja provedena samo na miševima, iako pokazuju dobre imunološke odgovore - kazao je.